عفونت قارچی پستان که با عنوان کاندیدیازیس نیز شناخته شده به عنوان یکی از بیماری های پوستی التهابی به شمار می رود که در قسمت های مرطوب و چین های پوستی پستان به خصوص در نواحی اطراف نوک سینه ایجاد می گردد. این قارچ در شرایط خاصی همچون تغییرات هورمونی، ضعف سیستم ایمنی، محیط های گرم و مرطوب به راحتی رشد می کند و موجب بروز علائمی از جمله پوسته پوسته شدن، سوزش، خارش، قرمزی و درد در ناحیه سینه می شود. در این مقاله به بررسی موضوعاتی اعم از علائم، دلایل بروز، روشهای پیشگیری و درمان این عارضه می پردازیم پس با ما همراه باشید.
عفونت قارچی پستان چیست؟
عفونت قارچی سینه ناشی از نوعی عفونت قارچی پوست تحت عنوان کاندیدیازیس است. در واقع نوعی قارچ به نام کاندیدا موجب بروز این بیماری می شود. این عارضه در افراد سالم مشکلی ایجاد نمی کند و همچنین در گروه بیماری های مربوط به سرطان سینه نیز قرار نمی گیرد اما در صورتی که این قارچ بیش از حد رشد کند به سطح پوست نفوذ کرده و سبب عفونت سینه ها می شود. قارچ کاندیدیازیس در هر نقطه ای از سطح بدن ایجاد می شود اما معمولا در نواحی گرم و مرطوب پوست مانند چین های پوستی پستان ها مشاهده می گردد.
علت بروز عفونت قارچی پستان
عفونت قارچی پستان به دلیل رشد بیش از حد قارچ‌ها در ناحیه پوست سینه یا اطراف نوک پستان ایجاد می‌شود. این بیماری معمولاً زمانی رخ می‌دهد که شرایط برای تکثیر قارچ‌ها مانند رطوبت، گرما و کاهش تهویه پوست فراهم باشد. عوامل مختلفی می‌توانند احتمال ابتلا به این عارضه را افزایش دهند و در برخی افراد باعث تکرار عفونت شوند. این بیماری بنا به دلایل گوناگونی ایجاد می‌شود که رایج‌ترین آنها شامل موارد زیر است:
| علت | توضیحات |
|---|---|
| هایپرهیدروزیس (تعریق بیش از حد) | افزایش تعریق در ناحیه زیر یا اطراف سینه باعث ایجاد محیط مرطوب و مناسب برای رشد قارچ ها می شود. |
| استفاده از پد سینه | باقی ماندن رطوبت در پدهای سینه، به خصوص در صورت تعویض نکردن منظم، احتمال رشد قارچ را افزایش می دهد. |
| شیر دادن به فرزند | دوران شیردهی به دلیل تماس مداوم پوست، رطوبت و احتمال انتقال قارچ خطر عفونت قارچی نوک پستان را بیشتر می کند. |
| داشتن سینه های بزرگ | در سینه های بزرگتر، چین های پوستی بیشتری ایجاد می شود و تجمع رطوبت در این نواحی زمینه رشد قارچ را فراهم می کند. |
| آب و هوای گرم و مرطوب | گرما و رطوبت بالا شرایط مناسبی برای تکثیر قارچ ها روی پوست ایجاد می کند. |
| عدم تعویض مداوم لباس زیر | استفاده طولانی مدت از لباس زیر مرطوب یا آلوده باعث افزایش رشد قارچ و ایجاد عفونت می شود. |
| خشک کردن نامناسب سینه‌ها | باقی ماندن رطوبت پس از حمام یا شست و شو، احتمال ایجاد عفونت قارچی را افزایش می دهد. |
| پوشیدن لباس زیر تنگ یا نامناسب | لباس های تنگ باعث کاهش جریان هوا، افزایش تعریق و تحریک پوست ناحیه پستان می شوند. |
| داشتن سابقه عفونت قارچی در واژن | افرادی که سابقه عفونت قارچی واژن دارند، ممکن است به دلیل رشد قارچ کاندیدا بیشتر در معرض عفونت‌های قارچی دیگر قرار بگیرند. |
| مصرف آنتی بیوتیک | مصرف برخی آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند تعادل طبیعی میکروارگانیسم های بدن را تغییر داده و رشد قارچ ها را افزایش دهد. |
| ضعف سیستم ایمنی بدن | کاهش توان دفاعی بدن باعث می شود قارچ ها راحت تر رشد کرده و عفونت ایجاد کنند. |
| بیماری دیابت | افزایش قند خون در افراد مبتلا به دیابت شرایط مناسب تری برای رشد قارچ ها ایجاد می کند. |
نکته: لازم به ذکر است که عفونت های قارچی در گروه های خاصی از اشخاص شامل بانوان باردار و افراد مبتلا به چاقی و اضافه وزن شایع تر است. همچنین این بیماری در کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشتر مشاهده می شود.
بیشتر بخوانید: کیست سینه چیست؟
علائم عفونت قارچی سینه
علائم عفونت قارچی سینه ممکن است در افراد مختلف شدت متفاوتی داشته باشد و معمولاً با تغییرات پوستی، احساس ناراحتی و التهاب در ناحیه سینه همراه است. بهتر است بدانید شایع ترین نشانه این بیماری درد بوده که ممکن است به صورت احساس تیر کشیدن یا درد شدید در عمق سینه بروز کند. شناخت علائم اولیه عفونت قارچی سینه اهمیت زیادی دارد، زیرا تشخیص و درمان به موقع از گسترش عفونت و تشدید ناراحتی جلوگیری می کند. به طور کلی علائم این بیماری عبارتند از:
- خارش نوک سینه
- ترک خوردگی نوک سینه ها
- تغییر رنگ پوست در ناحیه درگیر
- احساس ناراحتی هنگام لمس سینه
- بثورات پوستی به همراه تاول های ریز
- پوسته پوسته شدن اطراف نوک سینه
- خشکی و تحریک پوست ناحیه پستان
- نوک سینه های صورتی روشن، براق و قرمز
- احساس سوزش و خارش در ناحیه پستان
- التهاب و حساسیت پوست اطراف نوک سینه
- افزایش حساسیت نوک سینه هنگام شیردهی
- احساس سوزش هنگام تماس لباس با نوک سینه
- ایجاد لکه های قرمز یا تحریک شده روی پوست پستان
- درد در ناحیه سینه یا احساس تیر کشیدن در عمق پستان
قارچ سینه در دوران شیردهی
درمان عفونت قارچی سینه ها در دوران شیردهی اهمیت بسیار زیادی دارد زیرا امکان دارد که این عفونت از طریق مکیدن پستان به راحتی به دهن نوزاد انتقال یابد. قطعا این موضوع عوارض و مشکلات گوناگونی را برای نوزادان ایجاد می کند. پیشنهاد ما به شما عزیزان در دوره شیردهی این است که در صورت مشاهده علائم این بیماری در اسرع وقت به بهترین جراح سینه در تهران مراجعه نمایید تا وضعیت شما بررسی و درمان های لازم تجویز شود.
عفونت قارچی نوک سینه
عفونت قارچی نوک سینه نیز به علت رشد قارچ کاندیدا ایجاد می شود و با علائمی همچون درد، قرمزی، خارش و سوزش در اطراف نوک سینه و آرئول مشاهده می گردد. این اختلال اکثرا در بانوان شیرده مشاهده می شود اما سایر افراد نیز به این عارضه دچار می شوند. شیر دادن، مصرف آنتی بیوتیک، عدم رعایت بهداشت و دیابت از رایج ترین دلایل بروز عفونت قارچی در نوک سینه است. بنابراین در صورت مواجه شدن با علائم این بیماری سریعا به پزشک مربوطه مراجعه کنید تا از گسترش عفونت پیشگیری نمایید.
آیا عفونت قارچی سینه خطرناک است؟
خوشبختانه عفونت قارچی پستان عارضه چندان خطرناکی نیست و درمان آن به راحتی قابل انجام است. بنابراین در صورت مواجه شدن با این بیماری آرامش خود را حفظ کرده و یک پزشک باتجربه را جهت درمان خود انتخاب کنید تا با مصرف داروهای تجویز شده، سلامتی خود را بازیابید.
با این حال، بی توجهی به علائم و درمان نکردن عفونت قارچی سینه باعث تشدید خارش، سوزش، التهاب و ناراحتی پوستی می شود. تشخیص به موقع و شروع درمان مناسب نقش مهمی در جلوگیری از گسترش عفونت و بازگشت مجدد آن دارد. همچنین در صورت مشاهده علائم مداوم یا شدید، مراجعه به پزشک برای بررسی دقیق تر توصیه می شود.
مدت زمان عفونت قارچی پستان چقدر است؟
ممکن است چندین هفته طول بکشد تا بیماران مبتلا به این عفونت قارچی بهبود یابند. بعد از شروع دوره درمان باید طی یک الی دو هفته ضایعات پوستی در ناحیه سینه و اطراف آن از بین برود. گاهی اوقات با توجه به شرایط هر فرد، درمان این نوع عفونت تا حدودی مشکل می شود، بنابراین در صورت ادامه دار شدن علائم، پزشک خود را در جریان بگذارید.
روشهای پیشگیری از عفونت قارچی سینه
روش های گوناگونی جهت پیشگیری از ابتلا به این نوع عفونت وجود دارد که مهمترین آن تمیز نگه داشتن و خشک نگه داشتن ناحیه سینه ها است. اقدامات دیگری که جهت پیشگیری از ابتلا به عفونت قارچی سینه پیشنهاد می شود شامل موارد زیر می باشد:
پد سینه
اگر از پدهای یکبار مصرف استفاده می کنید، حتما نمونه های بدون آستر ضدآب را تهیه نمایید. بالشتک های سینه خود را دائما تعویض نمایید. در صورتی که از پدهای قابل استفاده مجدد استفاده می کنید باید آنها را با آب گرم و صابون بشویید.
سوتین
به منظور پیشگیری از ابتلا به این بیماری از سوتین های نخی نگهدارنده و تمیز استفاده کنید. روزانه حداقل یک مرتبه سوتین خود را تعویض نمایید. سوتین خود را با صابون و آب گرم شسته و در هنگام خواب آن را از تن خود خارج کنید.
شستن دست ها
پزشکان به بانوان شیرده پیشنهاد می کنند که قبل از شیردهی و پس از آن دست های خود را بشویند. همچنین بانوان بعد از استفاده از پمادهای ضد قارچ سینه باید دست هایشان بشویند.
رژیم غذایی
از خوردن غذاهای نشاسته ای و شیرین خودداری نموده و مصرف الکل را قطع کنید. به رژیم غذایی خود پروبیوتیک بیفزایید و همچنین وزن خود را کاهش دهید.
تشخیص عفونت قارچی پستان
پزشک متخصص برای تشخیص این بیماری در وهله اول معاینات فیزیکی را انجام می دهد. ممکن است پزشک با نگاه کردن به پوست بتواند این نوع عفونت را تشخیص دهد. اگر روی سینه شما جوش های قرمز با رنگ روشن وجود دارد، پزشک وجود این نوع عفونت را تشخیص خواهد داد.
در برخی موارد پزشکان انجام نمونه برداری از سینه را برای بیماران خود تجویز می کنند. نمونه برداشته شده از این ناحیه زیر میکروسکوپ قرار می گیرد تا نوع قارچی که موجب ایجاد عفونت شده مشخص گردد.
درمان عفونت قارچی پستان
درمان عفونت قارچی سینه به شدت عفونت، محل درگیری، علت ایجاد بیماری و شرایط فرد بستگی دارد. معمولا هدف از درمان، از بین بردن قارچ، کاهش علائمی مانند خارش، سوزش و التهاب و جلوگیری از بازگشت مجدد عفونت است. انتخاب روش درمان باید پس از بررسی علائم و در صورت نیاز انجام آزمایش های تشخیصی توسط پزشک انجام شود. روش های مختلفی برای کنترل و درمان این عارضه وجود دارد که شامل درمان دارویی، رعایت مراقبت‌های بهداشتی و اصلاح عوامل زمینه ای است.
درمان دارویی عفونت قارچی پستان
داروهای ضد قارچ اصلی ترین روش درمان عفونت قارچی سینه هستند و با هدف از بین بردن رشد قارچ و کاهش علائم استفاده می شوند. در موارد خفیف، معمولاً کرم ها یا پمادهای ضد قارچ موضعی برای ناحیه درگیر تجویز می شوند. در شرایطی که عفونت شدید باشد یا به درمان موضعی پاسخ ندهد، پزشک ممکن است داروهای خوراکی ضد قارچ را توصیه کند. مدت مصرف دارو باید طبق نظر پزشک باشد تا احتمال بازگشت عفونت کاهش پیدا کند.
درمان عفونت قارچی پستان در دوران شیردهی
عفونت قارچی پستان در دوران شیردهی معمولاً به دلیل رشد بیش از حد قارچ کاندیدا ایجاد می شود و ممکن است نوک پستان و اطراف آن را درگیر کند. در این شرایط، درمان باید هم برای مادر و هم در صورت نیاز برای نوزاد انجام شود تا چرخه انتقال و بازگشت عفونت متوقف شود. استفاده از داروهای ضد قارچ مناسب دوران شیردهی، رعایت بهداشت نوک پستان و شست و شوی منظم وسایل مرتبط با شیردهی از اقدامات مهم درمانی هستند. انتخاب دارو در این دوره باید حتماً تحت نظر پزشک انجام شود.
رعایت بهداشت و مراقبت های پوستی
حفظ بهداشت و خشک نگه داشتن پوست ناحیه پستان نقش مهمی در روند درمان عفونت قارچی دارد. رطوبت و تعریق شرایط مناسبی برای رشد قارچ ایجاد می کنند، بنابراین تعویض منظم لباس زیر و استفاده از لباس‌های نخی و مناسب توصیه می شود. همچنین باید از خاراندن ناحیه درگیر جلوگیری کرد زیرا این کار باعث تحریک بیشتر پوست و گسترش عفونت می شود. رعایت مراقبت های پوستی در کنار درمان دارویی به بهبود سریعتر کمک می کند.
درمان عوامل زمینه‌ای عفونت قارچی پستان
برای جلوگیری از بازگشت عفونت قارچی پستان، باید عوامل ایجادکننده یا تشدیدکننده آن نیز بررسی و کنترل شوند. عواملی مانند ضعف سیستم ایمنی، مصرف برخی داروها، تعریق زیاد، عدم رعایت بهداشت یا باقی ماندن رطوبت روی پوست احتمال بروز مجدد عفونت را افزایش می دهند. اصلاح این شرایط در کنار درمان اصلی، باعث کاهش احتمال عود بیماری می‌شود.
بیشتر بخوانید: تغییرات پوستی در سرطان سینه
چه زمانی برای عفونت قارچی پستان به پزشک مراجعه کنیم؟
در بسیاری از موارد، عفونت قارچی سینه با درمان مناسب و رعایت مراقبت های بهداشتی بهبود پیدا می کند اما در صورت ادامه دار شدن علائم یا تشدید نشانه ها، مراجعه به پزشک ضروری است. اگر خارش، سوزش، درد، ترک خوردگی نوک سینه، التهاب یا تغییرات پوستی پس از چند روز درمان برطرف نشد، بهتر است بررسی تخصصی انجام شود.
همچنین در مواردی که عفونت به صورت مکرر بازمی‌گردد یا در دوران شیردهی باعث ایجاد درد و ناراحتی می‌شود، ارزیابی پزشک اهمیت بیشتری دارد. برای بررسی و درمان مشکلات مربوط به پستان میتوانید به دکتر فرزام شاهپوری، فلوشیپ فوق تخصصی جراحی پستان مراجعه نمایید تا پس از معاینه دقیق، علت مشکل مشخص شده و مناسب ترین روش درمانی انتخاب شود.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، عفونت قارچی سینه به دلایل گوناگونی ایجاد می شود و بانوان را درگیر می کند. پیشگیری از این بیماری از اهمیت بالایی برخوردار بوده تا با عوارض احتمالی ناشی از آن مواجه نشوید. در صورت ابتلا به این نوع عفونت لازم است که در وهله اول یک پزشک حاذق و باتجربه را انتخاب کنید تا با مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک هرچه سریع تر بهبود یابید. همچنین توجه به علائم اولیه مانند خارش، سوزش، التهاب و تغییرات پوستی به تشخیص و درمان سریع تر این عارضه کمک می کند.